Om een vriendelijk en effectief contact te kunnen onderhouden met Nepalezen is bekendheid met een aantal beleefdheidsregels en gewoontes noodzakelijk. Hieronder volgen de belangrijkste:

Het kindertehuis:
Wij vragen de bezoekers niet te veel speelgoed oid mee te brengen, de kinderen krijgen alles wat ze nodig hebben en overmatig verwennen leidt alleen maar tot grote verwachtingen. Tweedehands kleding en andere spullen mogen wel, ook voor volwassenen. Deze worden verdeeld in de buurt van het ECC project.

Ja en Nee:
Misschien is het meest verwarrende praktische cultuurverschil tussen Nepal en West-Europa wel het gebruik van ja en nee. Om te beginnen wordt ‘ja’ niet aangeduid door te knikken, maar door de kin snel heen en weer te bewegen, waardoor het hoofd gaat ‘wiebelen’ (moet je beslist eens proberen). Ten tweede heeft ‘ja’, gewiebeld of gesproken een veel bredere betekenis. Naast ‘ja’ kan het ‘jaja’ betekenen, ofwel ‘het is begrepen’, of zelfs zoiets als ‘dat klopt vermoedelijk’ of ‘ik heb u verstaan, maar ik ben niet geïnteresseerd in wat u zegt’. ‘Nee’ is een woord dat de Nepalezen niet lekker op de tong ligt. Als ze je er neutrale informatie mee kunnen verstrekken dan zullen ze dat nog wel doen, bijvoorbeeld door ‘nee’ te antwoorden op de vraag of de bus naar Khajuraho hier stopt.

Beleefdheidsregels:
De Nepalezen groeten traditioneel met een namasté, waarbij de handen gestrekt met de palmen tegen elkaar worden gebracht voor het voorhoofd. Hoe hoger je de handen houdt, hoe meer respect je toont. Vaak kun je leden van de gelijke sekse ook een hand geven. Spreek iedereen aan met ‘sir’ of ‘madam’. Verhef je stem niet, ook niet als iets niet naar de zin gaat. Cadeaus worden niet onmiddellijk opengemaakt, maar opzij gelegd. Het tonen van gretigheid is een slechte eigenschap.

Kleding: 
Nepal lijkt op het eerste gezicht vrij ontspannen als het om kledingvoorschriften gaat. Met name in de meer toeristische delen van Kathmandu en Pokhara is men ondertussen wel aardig gewend aan de minder formele manier van kleden van de westerse bezoekers. Naar een vrouw in een afritsbroek op bergschoenen kijkt daar niemand meer echt om. Maar vergeet niet dat het grootste deel van het land beslist nog zeer traditioneel is. Lang niet iedereen stelt het op prijs wanneer je de lokale kledingvoorschriften overtreedt met je (te) losse outfit. Zorg dat je tijdens de trekking altijd wat fatsoenlijks bij je hebt om aan te trekken wanneer je een dorpje passeert.

Links en rechts:
De rechterhand dient in Nepal om te eten, de linkerhand om het achterwerk te wassen. Mocht je aan de maaltijd zitten met de lokale bewoners en je voedsel met de hand eten, doe dat dan zoveel mogelijk met de rechterhand.

Afspraken:
Wij komen uit een uiterst jachtige cultuur waar tijd geld is en afspraken punctueel dienen te worden nagekomen, omdat anders het schema van de rest van de dag in duigen valt. Nepalezen hebben daar niet zo’n last van. Niet dat ze persé te laat komen, het kan ook zijn dat ze toch niets beters te doen hadden en een uur te vroeg komen. Dit doen ze alleen bij sociale afspraken. Gaat het om werk, dan zijn ze een stuk stipter.

Privacy:
Staren is niet onbeleefd en de meeste Nepalezen hebben geen gevoel voor privacy, zoals wij dat kennen. Ze komen dichter bij je staan dan Europeanen, lezen graag mee in het boek dat je aan het lezen bent en gaan het uitgebreid bekijken als je het neerlegt. Ze lopen soms zonder te kloppen je hotelkamer binnen en blijven, als ze klaar zijn, soms een beetje rondlummelen. Je moet zelf de grenzen aangeven.

Mannen en vrouwen:
Mannen en vrouwen in Nepal gaan anders met elkaar om dan westerlingen gewend zijn. Raak in Nepal in principe mensen niet zomaar aan. En als je kinderen wilt aanhalen, aai ze dan niet over hun bol, aangezien het hoofd heilig is. Een schouderklopje is beter op zijn plaats.

Heiligdommen bezoeken:
Het betreden van religieuze plaatsen (m.u.v. kerken) dient zonder schoeisel te gebeuren. Hindoe-tempels dien je zonder hoofdbedekking te betreden. In sommige tempels en altijd in het ‘garbha griha’, het heiligste deel van de tempel, ben je niet welkom. Moskeeën bezoek je met bedekkende kledij. Soms wordt gevraagd om je hoofd te bedekken. Tijdens een dienst zijn de mannen gescheiden van de vrouwen. Als je om een boeddhistische stoepa loopt, loop dan linksom, dus met de klok mee. Foto’s van een toerist voor een boeddhabeeld worden niet op prijs gesteld. Bij jain-monumenten mag je geen voorwerpen van leer (schoenen, tas, riem, etc.) mee naar binnen nemen. Een Sikh-tempel betreed je met bedekkende kleding en iets op je hoofd.

Bedelen:
Bedelen is ten dele een sociaal geaccepteerde bezigheid. Hindoes kunnen door het geven van aalmoezen hun karma wat oppoetsen. De werkelijkheid achter elke bedelaar is heel verschillend. Een enkeling bedelt inderdaad voor zijn of haar eten, maar de meesten worden gedwongen om hun plekje in een huis te betalen door deze activiteit. Daarnaast zijn er steeds meer verslaafden aan alcohol en drugs. Het beste kun je geld geven aan een gerenommeerde charitatieve instelling. Overigens is het legitiem voor bedelaars om in grote getalen bij de uitgang van tempels en moskeeën te zitten wachten op ‘bakshish’ (een aalmoes). Zowel hindoes als moslims kennen iets dat lijkt op ons oude aflaatsysteem.

Prijzen en afdingen:
Zoek uit wat iets werkelijk kost. Teveel betalen draagt bij tot inflatie en te weinig ondermijnt de verkoper. In de praktijk zal de vraagprijs van een product altijd hoger liggen dan wat je geacht wordt ervoor te betalen. Afdingen hoort er gewoon bij en ook de Nepalezen zelf doen eraan mee. Zie het als een spel, dat met veel plezier gespeeld kan worden. In de ogen van de lokale bevolking hebben westerlingen altijd vakantie en verdienen ze bakken met geld. Dit kan hen het contrasterende gevoel geven onderontwikkeld en arm te zijn. Probeer een meer evenredig beeld te geven door het dagelijks leven in het westen te beschrijven. Een kopje thee in een eenvoudig Indiaas straatstalletje kost iets van 5 roepies, bij ons zou je omgerekend minimaal 100 roepies kwijt zijn.

Festivals:
Vrijwel geen reis zal verlopen zonder dat je een festival meemaakt, maar hieronder staan enkele van de belangrijkste. Vaak is er op vollemaansnacht veel te doen in de tempels.
- februari: Shivaratri is in India het feest van Shiva. In de vollemaansnacht van de maand phalgun, worden overal rond de Shiva-tempels festivals gehouden;
- februari/maart: Holi is vooral bij de lagere kasten heel populair, omdat net zoals bij ons met carnaval even de bestaande normen en regels wegvallen en alles mag. Tijdens Holi spettert iedereen elkaar nat met water en wordt er naar hartelust met verfpoeder gegooid. Zorg dat je oude kleren aan hebt, want als toerist ben je een geliefd slachtoffer en de verf houdt veel langer dan je lief is… Holi is het feest ter aankondiging van de lente;
- april/mei: Bisket is het Nepalese nieuwjaarsfeest. Godenbeelden worden op tempelkarren door de stad getrokken en iedereen heeft een vrije dag;
- september/oktober: Durga Puja of Dassain is het grootste feest van Nepal. Het duurt ongeveer 10 dagen en wordt overal gevierd. De overwinning van de godin Durga op de buffeldemon Mahisha is de aanleiding. Er zijn vliegerwedstrijden, parades en processies in de Kathmandu-vallei;
- eind oktober/begin november: Diwali is het hindoe-feest van het licht en wordt gevierd door het branden van duizenden lichtjes, het afsteken van vuurwerk, het bakken van zoetigheid en het maken van zandpatronen voor de deur. Hiermee wordt de god Rama verwelkomd na zijn langdurige verbanning naar de jungle. Tegelijkertijd is het feest van de godin van de voorspoed, Lakshmi.

Algemeen:
Besef voortdurend dat je als gast in een land verblijft waar nu eenmaal andere omgangsvormen gelden dan je gewend bent. Vooral tijdens festivals is het belangrijk je aan te passen aan de lokaal geldende normen, ook al vind je die nog zo raar.